Φανταστείτε ότι έχετε προσληφθεί από την κυβέρνηση της πολιτείας σας για να αξιολογήσετε την αποτελεσματικότητα ενός δημόσια χρηματοδοτούμενου προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης. Υποθέστε ότι το πρόγραμμα αυτό διδάσκει στους εργαζόμενους διάφορους τρόπους χρήσης των υπολογιστών στη διαδικασία της μεταποίησης. Το πρόγραμμα, διάρκειας είκοσι εβδομάδων, προσφέρει μαθήματα εκτός ωραρίου εργασίας. Κάθε ωρομίσθιος εργαζόμενος στον τομέα της μεταποίησης μπορεί να συμμετάσχει, ενώ η εγγραφή σε ολόκληρο ή μέρος του προγράμματος είναι εθελοντική. Η αποστολή σας είναι να προσδιορίσετε εάν και σε ποιο βαθμό το πρόγραμμα εκπαίδευσης επηρεάζει τον μεταγενέστερο ωριαίο μισθό κάθε εργαζόμενου.
Τώρα, υποθέστε ότι εργάζεστε για μια επενδυτική τράπεζα. Αναλαμβάνετε να μελετήσετε τις αποδόσεις διαφορετικών επενδυτικών στρατηγικών που αφορούν βραχυπρόθεσμα έντοκα γραμμάτια του αμερικανικού Δημοσίου, προκειμένου να αποφασίσετε εάν συμμορφώνονται με τις υποκείμενες οικονομικές θεωρίες. Η απάντηση σε τέτοια ερωτήματα μπορεί αρχικά να φαίνεται δύσκολη. Σε αυτό το στάδιο, μπορεί να έχετε μόνο μια ασαφή ιδέα για το είδος των δεδομένων που θα χρειαστεί να συλλέξετε. Ωστόσο, μέχρι το τέλος αυτού του εισαγωγικού μαθήματος οικονομικών μεθόδων (οικονομετρίας), θα πρέπει να γνωρίζετε πώς να χρησιμοποιείτε οικονομετρικές μεθόδους για να αξιολογείτε επίσημα ένα πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης ή να ελέγχετε μια απλή οικονομική θεωρία.
Η οικονομετρία βασίζεται στην ανάπτυξη στατιστικών μεθόδων για την εκτίμηση οικονομικών σχέσεων, τον έλεγχο οικονομικών θεωριών και την αξιολόγηση και εφαρμογή κυβερνητικών και επιχειρηματικών πολιτικών. Η πιο κοινή εφαρμογή της οικονομετρίας είναι η πρόβλεψη σημαντικών μακροοικονομικών μεταβλητών, όπως τα επιτόκια, τα ποσοστά πληθωρισμού και το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Ενώ οι προβλέψεις οικονομικών δεικτών είναι ιδιαίτερα εμφανείς και συχνά δημοσιεύονται ευρέως, οι οικονομετρικές μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε οικονομικά πεδία που δεν σχετίζονται με τη μακροοικονομική πρόβλεψη. Για παράδειγμα, θα μελετήσουμε τις επιπτώσεις των δαπανών πολιτικών εκστρατειών στα εκλογικά αποτελέσματα. Θα εξετάσουμε την επίδραση των δαπανών των σχολείων στην απόδοση των μαθητών στον τομέα της εκπαίδευσης. Επιπλέον, θα μάθουμε πώς να χρησιμοποιούμε οικονομετρικές μεθόδους για την πρόβλεψη χρονοσειρών οικονομικών δεδομένων.
Η οικονομετρία έχει εξελιχθεί ως ξεχωριστός κλάδος από τη μαθηματική στατιστική, καθώς επικεντρώνεται στα προβλήματα που ενυπάρχουν στη συλλογή και ανάλυση μη πειραματικών οικονομικών δεδομένων. Τα μη πειραματικά δεδομένα δεν συλλέγονται μέσω ελεγχόμενων πειραμάτων σε άτομα, επιχειρήσεις ή τμήματα της οικονομίας. (Τα μη πειραματικά δεδομένα αναφέρονται μερικές φορές ως δεδομένα παρατήρησης ή αναδρομικά δεδομένα, για να τονιστεί το γεγονός ότι ο ερευνητής λειτουργεί ως παθητικός συλλέκτης δεδομένων.) Τα πειραματικά δεδομένα συλλέγονται συχνά σε εργαστηριακά περιβάλλοντα στις φυσικές επιστήμες, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να αποκτηθούν στις κοινωνικές επιστήμες. Παρόλο που ορισμένα κοινωνικά πειράματα μπορούν να σχεδιαστούν, συχνά είναι αδύνατο, υπερβολικά δαπανηρό ή ηθικά απαράδεκτο να διεξαχθούν ελεγχόμενα πειράματα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση οικονομικών ζητημάτων.
Φυσικά, οι οικονομέτρες έχουν δανειστεί μεθόδους από τους μαθηματικούς και τους στατιστικολόγους όποτε αυτό ήταν εφικτό. Η μέθοδος της πολυμεταβλητής παλινδρόμησης (multiple regression analysis) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο και των δύο πεδίων, αλλά η εστίαση και η ερμηνεία της μπορεί να διαφέρουν σημαντικά. Επιπλέον, οι οικονομολόγοι έχουν αναπτύξει νέες τεχνικές για να αντιμετωπίσουν τις πολυπλοκότητες των οικονομικών δεδομένων και να ελέγξουν τις προβλέψεις των οικονομικών θεωριών.