12.1. Το αντικείμενο της Οικονομικής Επιστήμης
Η Οικονομική Επιστήμη μελετά την οικονομική ζωή των ανθρώπων, λαμβάνοντας υπόψη το φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν, το θεσμικό πλαίσιο που έχουν δημιουργήσει και τις επιδιώξεις τους, είτε αυτές είναι ατομικές είτε συλλογικές.
Η οικονομική συμπεριφορά των ανθρώπων δεν μπορεί επομένως να εξεταστεί ανεξάρτητα από τις συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται η οικονομική τους δραστηριότητα, καθώς τόσο το φυσικό περιβάλλον όσο και οι κοινωνικοί θεσμοί αποτελούν σημαντικά στοιχεία της οικονομικής ζωής.
12.2. Η οργάνωση της οικονομικής ζωής
Η οικονομική ζωή των ανθρώπων δεν πραγματοποιείται με τυχαίο τρόπο, αλλά παρουσιάζει συστηματικότητα και είναι οργανωμένη με αρκετά περίπλοκο τρόπο.
Οι οικονομικές δραστηριότητες και οι αποφάσεις των ατόμων και των συλλογικών οντοτήτων συνδέονται μεταξύ τους, ενώ η λειτουργία της οικονομίας ακολουθεί συγκεκριμένους μηχανισμούς, οι οποίοι εξετάζονται αναλυτικότερα στα επόμενα κεφάλαια του σχολικού βιβλίου.
12.3. Η οικονομική ευημερία απαιτεί θυσίες
Η οικονομική ευημερία δεν επιτυγχάνεται χωρίς προσπάθεια, καθώς η παραγωγή των αγαθών που επιθυμούν οι άνθρωποι απαιτεί τη χρησιμοποίηση φυσικών πόρων και ανθρώπινης εργασίας.
Η οικονομία δεν αποτελεί μια κατάσταση απόλυτης αφθονίας, στην οποία όλα τα αγαθά προσφέρονται απεριόριστα και χωρίς προσπάθεια. Αντίθετα, η παραγωγή των αγαθών συνεπάγεται κόστος, επειδή απαιτεί την πραγματοποίηση συγκεκριμένων θυσιών.
Η πραγματικότητα αυτή αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στη φράση που χρησιμοποιούν οι οικονομολόγοι: «Δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα».
Η συγκεκριμένη έκφραση υπογραμμίζει ότι η παραγωγή και η απόκτηση αγαθών προϋποθέτουν τη χρησιμοποίηση περιορισμένων πόρων και την καταβολή προσπάθειας, ακόμη και όταν ένα αγαθό προσφέρεται χωρίς άμεση χρηματική επιβάρυνση στον αποδέκτη του.
Παρουσίαση μαθήματος
Η ακόλουθη παρουσίαση συνοψίζει το αντικείμενο της Οικονομικής Επιστήμης, τη συστηματική οργάνωση της οικονομικής ζωής και τη σημασία του κόστους για την παραγωγή των αγαθών.