Οι Πληροφορίες

Η οικονομική επιστήμη, προκειμένου να αναλύσει και να κατανοήσει τη λειτουργία των αγορών, των μηχανισμών κατανομής των πόρων και της ατομικής συμπεριφοράς των οικονομούντων υποκειμένων, στηρίζεται σε ορισμένες θεμελιώδεις παραδοχές. Μία εξ αυτών, η οποία συχνά διευκολύνει τη διαμόρφωση θεωρητικών υποδειγμάτων, είναι η υπόθεση της πληροφόρησης: η παραδοχή, δηλαδή, ότι τα άτομα που συμμετέχουν στο οικονομικό σύστημα διαθέτουν πλήρη, άμεση και ακριβή γνώση όλων των σχετικών πληροφοριών.

Στο πλαίσιο αυτής της θεωρητικής προσέγγισης, υποθέτουμε ότι:

  • Ο εργαζόμενος γνωρίζει επακριβώς όλες τις διαθέσιμες προσφορές εργασίας στην αγορά, καθώς και τους μισθούς που προσφέρει κάθε εργοδότης. Έχει, συνεπώς, τη δυνατότητα να επιλέξει εκείνον τον εργοδότη που του παρέχει τους πλέον ευνοϊκούς όρους απασχόλησης, είτε ως προς τις αποδοχές, είτε ως προς τις συνθήκες εργασίας ή τη σταθερότητα της θέσης.
  • Ο επιχειρηματίας, με τη σειρά του, θεωρείται ότι είναι πλήρως ενήμερος για τις τιμές όλων των παραγωγικών συντελεστών, δηλαδή της εργασίας, του κεφαλαίου, της γης και της τεχνολογίας. Επίσης, γνωρίζει την υφιστάμενη κατάσταση των αγορών, τη διάρθρωση της ζήτησης και της προσφοράς, τον ανταγωνισμό και τις μεταβολές στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Στη βάση αυτών των πληροφοριών λαμβάνει αποφάσεις ως προς την παραγωγή, την επένδυση και την τιμολόγηση.
  • Ο καταναλωτής υποτίθεται ότι είναι απολύτως ενήμερος για τις τιμές όλων των αγαθών και υπηρεσιών που προσφέρονται στην αγορά. Μπορεί, δηλαδή, να συγκρίνει προϊόντα, ποιότητες, κόστη και να προβαίνει στην ορθολογική επιλογή εκείνων των αγαθών που μεγιστοποιούν τη χρησιμότητά του, δεδομένου του εισοδήματός του.
  • Η παραδοχή της τέλειας πληροφόρησης αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο πολλών οικονομικών θεωριών, ιδίως στην νεοκλασική σχολή σκέψης και στα μοντέλα της τέλειας ανταγωνιστικής αγοράς. Εντούτοις, όπως θα αναλυθεί σε μεταγενέστερες ενότητες, αυτή η υπόθεση αποτελεί περισσότερο ένα αναλυτικό εργαλείο παρά μια ρεαλιστική αποτύπωση της οικονομικής πραγματικότητας.

Στην πράξη, τα άτομα και οι επιχειρήσεις λειτουργούν υπό συνθήκες ατελούς και ασύμμετρης πληροφόρησης, δηλαδή δεν έχουν πάντα στη διάθεσή τους όλες τις απαραίτητες πληροφορίες ή δεν έχουν την ικανότητα να τις επεξεργαστούν ορθολογικά. Η μελέτη των συνεπειών αυτής της πληροφορικής ατέλειας αποτελεί το αντικείμενο της οικονομικής της πληροφόρησης, ενός σημαντικού και ταχέως αναπτυσσόμενου κλάδου της σύγχρονης μικροοικονομικής θεωρίας.