Στην υποθετική περίπτωση της απλής οικονομίας του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου ένα μόνο άτομο –ο ίδιος ο Κρούσος– αποτελεί ολόκληρη την κοινωνία, είναι απαραίτητο να απαντηθούν τα θεμελιώδη οικονομικά ερωτήματα που τέθηκαν προηγουμένως. Παρότι το πλαίσιο είναι απλοποιημένο, εντούτοις τα ερωτήματα αυτά παραμένουν καίριας σημασίας, καθώς αποτελούν τη βάση της οικονομικής ανάλυσης σε οποιοδήποτε σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης, ανεξαρτήτως πολυπλοκότητας.
Το πρώτο από τα ερωτήματα αφορά το τι αγαθά θα παραχθούν σε αυτή την οικονομία, δηλαδή ποιες δραστηριότητες θα επιλέξει ο Κρούσος προκειμένου να εξασφαλίσει την επιβίωσή του. Πώς θα ικανοποιήσει τις βασικές του ανάγκες για τροφή, ένδυση και στέγη; Θα στραφεί στη συλλογή καρπών και φυτών από το φυσικό περιβάλλον, θα επιδιώξει να ψαρέψει ή να κυνηγήσει; Θα επιλέξει να κατασκευάσει κάποιο κατάλυμα, όπως μια καλύβα, ή θα αναζητήσει προστασία σε μια φυσική σπηλιά, προκειμένου να προστατευθεί από τα καιρικά φαινόμενα; Όλες αυτές οι αποφάσεις συνδέονται άμεσα με την επιλογή των αγαθών που θα παραχθούν, δηλαδή με το ποια προϊόντα, και σε ποια ποσότητα, θα παράγει η οικονομία του Κρούσου, δεδομένων των περιορισμένων φυσικών πόρων που έχει στη διάθεσή του.
Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι ο Κρούσος επιλέγει να κατασκευάσει μια καλύβα. Ποια από τα διαθέσιμα υλικά θα χρησιμοποιήσει για τον σκοπό αυτό; Πώς θα τα επεξεργαστεί και θα τα συνδυάσει; Σε ποια τοποθεσία του νησιού θα επιλέξει να τη χτίσει, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ασφαλής και λειτουργική; Αυτά τα ερωτήματα σχετίζονται με το δεύτερο θεμελιώδες πρόβλημα της οικονομίας, το πώς θα παραχθούν τα αγαθά. Στην ουσία, πρόκειται για ζητήματα τεχνολογίας και μεθόδων παραγωγής, τα οποία καθορίζουν την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα της οικονομικής δραστηριότητας.
Το τρίτο βασικό ερώτημα, αυτό που αφορά τη διανομή των παραγόμενων αγαθών, καθίσταται ουσιαστικά ανενεργό στην περίπτωση της οικονομίας του ενός ατόμου. Οτιδήποτε παράγει ο Κρούσος χρησιμοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους, ανήκει εξολοκλήρου σε αυτόν, δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλο άτομο με το οποίο να πρέπει να μοιραστεί τα προϊόντα της εργασίας του. Ωστόσο, εάν υποθέσουμε ότι υπήρχε και ένα δεύτερο πρόσωπο στο νησί, το οποίο θα συμμετείχε στη διαδικασία παραγωγής, τότε θα αναδυόταν ένα νέο πρόβλημα: αυτό της κατανομής των παραγόμενων αγαθών μεταξύ των συντελεστών της παραγωγής, ανάλογα με τη συμβολή τους.
Το τέταρτο ερώτημα σχετίζεται με την οικονομική ανάπτυξη, δηλαδή με τους τρόπους με τους οποίους ο Κρούσος μπορεί να αυξήσει την παραγωγική του ικανότητα στο μέλλον. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να επινοήσει τεχνικές βελτίωσης της παραγωγικότητας: να κατασκευάσει ένα δίχτυ για να ψαρεύει περισσότερο, να φτιάξει παγίδες για να συλλαμβάνει ζώα πιο αποδοτικά ή να δημιουργήσει σκάλες ώστε να συλλέγει καρπούς από δυσπρόσιτα σημεία. Μέσω αυτών των ενεργειών, ο Κρούσος δεν περιορίζεται μόνο στην άμεση κάλυψη των αναγκών του, αλλά προχωρά στη δημιουργία κεφαλαιουχικών αγαθών και τεχνολογίας, οδηγώντας έτσι την οικονομία του σε ένα ανώτερο επίπεδο ανάπτυξης.
Η οικονομία του Ροβινσώνα Κρούσου χαρακτηρίζεται από έναν ιδιαίτερα απλοποιητικό παράγοντα που την καθιστά ριζικά διαφορετική από τις σύγχρονες, πολύπλοκες οικονομίες: την πλήρη συγκέντρωση της λήψης αποφάσεων σε ένα και μόνο άτομο. Στον αντίποδα, οι σημερινές οικονομίες λειτουργούν σε πλαίσιο πολυπλοκότητας και αλληλεξάρτησης, όπου εκατομμύρια άτομα –καταναλωτές, παραγωγοί, επενδυτές, κρατικοί φορείς– λαμβάνουν συνεχώς αποφάσεις, μεμονωμένα αλλά και συγχρόνως. Οι αποφάσεις αυτές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και παράγουν αποτελέσματα μέσω πολύπλοκων μηχανισμών, με κυρίαρχο παράδειγμα τον μηχανισμό της αγοράς.