Αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας, ή ευρύτερα της Οικονομικής Επιστήμης, είναι η συστηματική μελέτη των οικονομικών ζητημάτων που ανακύπτουν εντός μιας κοινωνίας. Τα ζητήματα αυτά είναι πολυδιάστατα και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση των περιορισμένων πόρων, τη λήψη αποφάσεων και τη διαμόρφωση οικονομικών πολιτικών. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα αυτών των προβλημάτων μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερα θεμελιώδη ερωτήματα:
- Τι είδους αγαθά και υπηρεσίες παράγονται σε μια κοινωνία και σε ποιες ποσότητες; Το ερώτημα αυτό αφορά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων παραγωγής, που εξαρτώνται από τις ανάγκες, τις προτιμήσεις των καταναλωτών, καθώς και από τους διαθέσιμους παραγωγικούς πόρους.
- Με ποιον τρόπο παράγονται τα αγαθά και οι υπηρεσίες; Η επιλογή της μεθόδου παραγωγής σχετίζεται με την αποτελεσματική αξιοποίηση των συντελεστών παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γη, τεχνολογία), καθώς και με τις τεχνολογικές καινοτομίες που επηρεάζουν την παραγωγική διαδικασία.
- Πώς κατανέμονται τα παραγόμενα αγαθά και οι υπηρεσίες στα μέλη της κοινωνίας; Το ζήτημα της διανομής αφορά την κατανομή του εισοδήματος και του πλούτου, καθώς και τις οικονομικές ανισότητες που προκύπτουν από τις διαφορές στην πρόσβαση στους παραγωγικούς πόρους.
- Πώς μπορεί να επιτευχθεί οικονομική ανάπτυξη και αύξηση της παραγωγής; Η οικονομική ανάπτυξη συνδέεται με παράγοντες όπως η τεχνολογική πρόοδος, η βελτίωση της παραγωγικότητας, η κεφαλαιακή συσσώρευση και οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις που διαμορφώνουν ένα σταθερό και ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον.
Η σημασία αυτών των ερωτημάτων γίνεται κατανοητή ακόμη και σε ένα υποθετικό, απλοποιημένο οικονομικό πλαίσιο, όπως αυτό της ιστορίας του Ροβινσώνα Κρούσου. Ο Ροβινσώνας Κρούσος, ήρωας του ομώνυμου μυθιστορήματος του Άγγλου συγγραφέα Daniel Defoe (1660-1731), ναυαγεί σε ένα ακατοίκητο νησί και αναγκάζεται να επιβιώσει χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τους φυσικούς πόρους που διαθέτει.
Η οικονομία του Κρούσου (που μελετάμε στη συνέχεια), ως ένα σύστημα ενός ατόμου, έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα ως παράδειγμα για τη μελέτη των βασικών οικονομικών αρχών, καθώς αντικατοπτρίζει, σε μικρογραφία, τις θεμελιώδεις οικονομικές επιλογές που καλείται να κάνει κάθε κοινωνία: ποια αγαθά να παράγει, πώς να τα παράγει, πώς να τα διανείμει και πώς να επιτύχει την ανάπτυξη. Μέσα από αυτό το παράδειγμα διαφαίνεται ότι η Οικονομική Επιστήμη δεν αφορά μόνο σύνθετα και εξελιγμένα οικονομικά συστήματα, αλλά και τις πιο βασικές ανάγκες και επιλογές που διέπουν κάθε μορφή οικονομικής δραστηριότητας, είτε σε ατομικό είτε σε κοινωνικό επίπεδο.